Анксиозност: што претставува и како се третира?

Во услови на брзо темпо на живеење, брзи технолошки промени, промени во средината и глобалните светски социјални кризи, застапеноста на состојбата на анксиозност меѓу луѓето е сè поголема. Според истражувањата во САД 25% од возрасното население страда од анксиозност, додека кај 5% од нив се јавуваат сериозни потешкотии и нарушувања. Ваквите податоци се уште повеќе загрижувачки бидејќи најчесто анксиозните личности не ја сметаат доволно сериозно својата состојба за да побараат професионална помош.

Анксиозност: што претставува и како се третира?

 

Каква психичка состојба е анксиозноста?

 

Анксиозност (лат. „anxius“- загриженост) е психичка состојба за која е карактеристично јавувањето на чувства на мачнина, тежина, уплашеност, непријатност, вознемиреност, страв до степен на паника, психомоторна напнатост и внатрешен немир. За анксиозноста, исто така е специфично што најчесто е немотивирана и не е поврзана со некој конкретен објект, настан или личност.

 

Кои се симптомите на акнскиозноста?

 

Анксиозноста физички се манифестира преку: забрзана работа на срцето; хипертензија; забрзано и плитко дишење; тремор; гастроинтестинални нарушувања; мускулна напнатост; губење на здив и чувство на гушење; болка во градите; вцрвенување и потење; чувство на слабост итн.

Психичките знаци за состојба на анксиозност се: лесно губење на трпението; потешкотии со концентрацијата; очекување на негативен исход од секоја животна ситуација; потешкотии со спиењето; опсесивност (преокупираност со некои работи); потреба за бегство или криење итн.

За разлика од состојбата на фобија или паника, на анксиозните личности не им е секогаш јасно поради што ја чувствува таа тешкотија. Анксиозните лица едноставно постојано имаат чувство на тешкотија.

Според S. Estein, анскиозноста е квалитативно различно доживување од стрвот и се јавува кога личноста не може да се соочи со опасноста. Неспособноста за справување со опасноста може да се јави и поради непрепознавање на изворот на опасност.

 

Анксиозноста како состојба и како особина на личноста

 

Резултатите од спроведените истражувања покажале дека веројатноста за појава на анксиозност зависи од самата личност, ситуацијата и видот на анксиозниот одговор.

Ансксиозноста како состојба е посебно доживување во специфична ситуација и специфично време. Оваа состојба може да се опише како состојба на возбуденост, напнатост, чувства на непријатност и загриженост која се јавува во одредени можни ситуации, како нивна последователност или пак со замислување и антиципирање на такви ситуации.

Од друга страна, анксиозноста како црта на личност е релативно трајна особина или диспозиција да се биде анксиозен/на во многу различни ситуации.

 

Третман на анксиозноста

 

Со цел подобрување на квалитетот на живеење на анксиозната личност, се нудат соодветни професионални третмани. Притоа, исклучително важно е раното препознавање на анксиозноста и соодветен третман. Професионалното третирање во раните фази помага да се спречат некои потешки последици како што е депресија, злоупотреба на алкохол, психотропни супстанци и друго.

Доколку често чувствувате потрешкотии карактеристични за анаксиозната кои ви го нарушуваат секојдневното функционирање, најдобро е да се обратите кај професионалец за ментално здравје. Постојат бројни психотераписки пристапи како гешталт терапија, когнитивно-бихевиорална терапија, семејна терапија и други кои може да ви помогнат да ја надминете анксиозната состојба. По потреба, според проценката на професионалното лице во тртманот може да се вклучи и фармакотерапија, односно употреба анксиолитици и антидепресиви.



Психолог, Интегративен и Гешталт советник. Основач, координатор и советник во здружението за едукација и развој „Психоинтегра“. Области на интерес и делување: Психолошко советување, Психотерапија и Човечки ресурси. Aвтор на психолошки текстови кои помагаат во продлабочување на увидот во сопствената личност и поттикнуваат градење вредности и вештини за поисполнето и задоволно живеење. Поаѓа од идејата дека личната среќа започнува од контактот со себе и се остварува низ контактот со околината.


Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *